Stadsdeelbijeenkomst Noord, het Zonnehuis

‘De toegankelijk­heid van de zorg is een zorg op zich’

Er is heel veel zorg en hulp in Noord, maar mensen die het nodig hebben, weten het soms niet te vinden. Dat is Esther Lagendijk, bestuurder van stadsdeel Noord, een doorn in het oog. “We hebben het met elkaar te ingewikkeld gemaakt. De toegankelijkheid van de zorg is een zorg op zich.”

Het moet allemaal simpeler, houdt Lagendijk haar gehoor voor in het Zonnehuis in Noord. “Het is ook allemaal zo talig. Helemaal voor laaggeletterden is er geen doorkomen aan.” Nog enigszins confuus van de stresserende serious game waarin ze dat zelf hebben ervaren, kunnen de tientallen zorg- en hulpverleners dat alleen maar beamen.

Er moet zoveel geregeld worden rondom de geboorte. Dat blijkt deze woensdagmiddag 12 oktober in Noord voor hoogopgeleide zorgverleners al een enorme uitdaging. Dus laat staan dat het aanstaande moeders en vaders in een kwetsbare positie lukt om alles te regelen. Terwijl het juist zo belangrijk is voor de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van hun kind dat de eerste 1000 dagen, die al in de buik beginnen, niet vol stress zijn.

‘Leg het uit met wat meer aandacht, tijd en geduld'

Lagendijk wil de zorg en hulp aan kwetsbare mensen veranderen. “Dat zal niet makkelijk zijn, want de gemeente is sterk verkokerd. Maar we moeten met bewoners en hulpverleners per wijk gaan uitzoeken waar behoefte aan is en dat bieden. Daarvoor moeten we dieper de buurt in. Zodat we ook hulp kunnen bieden in wijken waar mensen geen vertrouwen hebben in instanties.”

Wantrouwend

Ervaringsdeskundige bij Buro Ervaringskracht Fiona Rotmans herkent zichzelf wel in deze zogenoemde zorgmijders. “Wij, mensen met een licht verstandelijke beperking, denken snel dat hulpverleners ons kindje willen afpakken, we zijn wantrouwend.” Rotmans werd afgelopen jaar moeder van een eigen kindje. De bevalling liep echter heel anders dan verwacht en van die ervaring mag iedereen leren.

Rotmans’ kindje leek gezond ter wereld te komen in het ziekenhuis. Althans dat werd haar verteld. Maar hij werd wel gelijk weggehaald en de uren erna hoorde ze niks. Totdat een verpleegster kwam vertellen dat ze afscheid van haar zoontje moest nemen want het ging ineens niet goed en hij moest naar het ziekenhuis. Zelf wist ze niet goed hoe daar te komen. Het is een begin van een lang relaas waarin Rotmans niet op de hoogte is van de conditie van haar zoontje. “Als moeder met een licht verstandelijke beperking heb je gewoon wat meer ondersteuning nodig om alles te begrijpen.” 

Eenmaal thuis met haar kindje, gaat er nog van alles mis. Ze krijgt thuis nauwelijks kraamzorg omdat ze dat in het ziekenhuis al heeft gekregen. En ze kreeg niet goed uitgelegd dat het ziekenhuis dan haar consultatiebureau is. Hierdoor liep ze allerlei informatie mis. Maar, stelt ze de aanwezigen aan het einde van haar relaas gerust, met haar zoontje gaat nu gelukkig alles goed. Haar advies aan de hulpverlening: Heb aandacht, tijd en geduld. Daar onbreekt het volgens haar nog wel eens aan, terwijl het zo belangrijk is. “Net zoals het feit dat een hulpverlener echt in je gelooft.”

Prenataal bezoek

Rotmans maakt met gespreksleider Jamie Tio een virtuele fietstocht langs een aantal instanties die zwangere vrouwen en jonge moeders in een kwetsbare situatie helpen. Sophie Kruls van Stichting Sina helpt met praktische materiele zaken, zoals wiegjes, luiers en kinderwagens. Rotmans is benieuwd hoe je bij Sina terechtkomt. Via het OKT vertelt Kruls. “Maar je kunt ook zelf komen. Alleen moet je dan wel weten dat wij bestaan.”

‘Hoog op de lijst prijkt het toegankelijk maken van de zorg’

Het sinds kort ingestelde nieuwe prenataal huisbezoek, kan vrouwen als Fiona Rotmans op dat punt ook goed van dienst zijn, reageert iemand uit de zaal. Tijdens die bezoeken kan dit soort informatie allemaal verteld worden. “Wel aan het einde van het gesprek graag alles kort herhalen”, adviseert Rotmans, “want het is vaak erg veel informatie om te onthouden.”

Wachtlijsten

Bij het Buurtteam Amsterdam Noord, de volgende stop tijdens de virtuele fietstour, is Rotmans wel eens geweest omdat ze wilde weten hoe het met kinderopvang zat. Helaas wist het Buurtteam het antwoord niet. Medewerker Kevin Peek vindt dat jammer, want het Buurtteam probeert juist op zoveel mogelijk vragen het antwoord wel te hebben. De meeste vragen, vertelt hij, gaan over geld en huisvesting. Dat zijn de grootste problemen, die zeker in het geval van huisvesting vaak niet op te lossen zijn.

Wachtlijsten vindt Rotmans moeilijk. “Omdat ik een LVB-stempel heb, vind ik het moeilijk om hulp te vragen. Ik ben bang dat ze dan gelijk van alles over me denken. Dus als ik dan eindelijk ergens hulp vraag en ik kom op een wachtlijst van een paar maanden, dan hoeft het al niet meer.”

Korte lijntjes

Cathy Pieters van kraamzorgbureau De Kraamvogel is de derde stop. Dat Rotmans door in het ziekenhuis te bevallen veel informatie is misgelopen, herkent ze uit haar praktijk. “De zorgverzekering, kinderopvang, kraamzorg, toeslagen, dat wordt vaak overgeslagen, merken wij. Dat moet echt beter.”

Ook de overige deelnemers aan de Gezonde en Kansrijke Start-stadsdeelbijeenkomst zien verbeterpunten voor de eerste 1000 dagen van een kindje in een kwetsbare situatie. Ze maken in groepjes een lijst met wensen. Wat kunnen ze met elkaar verbeteren? En wat moeten bestuurders regelen? Hoog op de lijst prijkt het toegankelijk maken van de zorg. Mensen moeten weten waar ze terechtkunnen en ze moeten ook begrijpen wat de hulpverlener voor hen kan doen. Daarvoor moeten ze zelf veel meer naar buiten. Zichtbaar zijn, weten wat er leeft in de wijk. En dat willen ze samendoen. Liefst allemaal vanuit één ruimte, midden in de wijk. Zodat de lijntjes met elkaar én met de bewoners kort zijn.

Reacties

Brigitte van Teeffelen, adviseur sociale basis jeugd Stadsdeel Noord:

‘Het is té ingewikkeld gemaakt’

“Zo’n week als vandaag zet mij weer aan het denken over verbetering. Wij zoeken in Noord echt naar betrokkenheid met bewoners. We moeten erachter komen wat zij willen, waar zij zich zorgen over maken. Het is fijn om te merken dat al deze mensen daarmee bezig zijn. Het is me door het spelen van het spel ook weer duidelijk geworden hoe ongelooflijk ingewikkeld we het als overheid hebben gemaakt voor ouders. Té ingewikkeld. Ik ga mensen echt meer bij de hand nemen.”

Heleen Wilde, praktijkondersteuner Krachtige Basis bij SAG Gezondheidscentrum:

‘Smeermiddel voor de korte lijnen’

“Ik ga energiek naar huis. Het is fijn om af en toe andere mensen te ontmoeten die net als jij met zware problematiek bezig zijn. Je merkt dat iedereen graag samenwerkt. Zo’n bijeenkomst als dit, is echt smeermiddel voor de korte lijnen. Het begin met het spel, om het ons te laten voelen, vond ik echt heel krachtig. De rare keuzes die je maakt. En de onmacht als instanties je niet helpen…”