Ga terug

Gebied, gebouw én gezondheid

Hitte is een sluipmoordenaar. In alles. Niet in beeld te brengen zoals kolkend water, hagelstenen of uitgedroogde beekjes en dood gewas. Zelfs de bijna duizend slachtoffers van de laatste twee hittegolven kennen we amper. Ze zijn anoniem in de oversterfte statistieken van het CBS. Klimaatverbond Nederland vindt dat dit thema hoger op de agenda moet staan. En dat niet alleen; het is tijd voor een integrale aanpak!

Geen probleemeigenaar

In beleid is hitteadaptatie een ondergeschoven kindje. Het probleem wordt weliswaar meer en meer onderkend, maar tegelijkertijd komen we niet veel verder. Het dilemma is complex doordat het zoveel verschillende kanten heeft. Er is geen ‘probleemeigenaar’ zoals bij wateroverlast, droogte en zeespiegelstijging, de andere drie grote risico’s van klimaatverandering. Juist de breedte van hitteadaptatie en de zeer verschillende actoren die daarin een rol spelen, vragen samen om één duidelijke integrale richting.

Sociaal domein betrekken

De Nederlandse aanpak van klimaatadaptatie is nu vooral gericht op fysieke maatregelen in het ruimtelijke gebied. Als het gaat om hitteadaptatie gaat het allereerst om de zorg voor kwetsbare mensen. Dan kom je uit bij een heel andere sector dan het fysieke domein: het sociaal domein. Steeds meer gemeenten, ondersteund door de GGD, ontwikkelen een lokaal hitteplan, waar lokale zorgorganisaties direct bij worden betrokken. Ook de woningcorporaties zijn zich steeds meer bewust van de toenemende hitteproblemen, want hier komen veel klachten over van bewoners. Wat nu echt in beeld komt, is dat de ármste buurten de wármste buurten zijn. Dat zijn vaak versteende wijken met een lage kwaliteit groenvoorzieningen, met doorzonwoningen en galerijflats. Verhoudingsgewijs wonen in die sociale huurwoningen veel voor hitte kwetsbare mensen.

Hitteregisseur

Klimaatverbond signaleert dus dat er door klimaatverandering een probleem bij komt, vooral in die armere wijken. De noodzakelijke integrale hitteaanpak voor gebied, gebouw en gezondheid is precies de boodschap die steeds luider en duidelijker uit alle hoeken en gaten richting politiek en beleidsmakers wordt gestuurd. Bondgenoten te over: om de gezondheidskloof te dichten, eenzaamheid te verminderen, de energiearmoede te bestrijden, biodiversiteit weerbaarder te maken, goede woningen te (ver)bouwen. Daarom pleit Klimaatverbond Nederland voor een hitteregisseur bij de gemeente en de provincie, niet alleen om de aanpak van hitteadaptatie over domeinen heen te tillen, maar ook om nóg verder te kijken: naar een groene en gezonde samenleving.

Wijksafari

Een mooie manier om op dit onderwerp partijen samen te brengen, is de wijksafari (zie ook de podcast die in dit magazine is opgenomen). Gemeenten, bewoners en betrokken organisaties gaan samen op pad op zoek naar de ‘hotspots’ in de wijk, zoals versteende plekken, gebrek aan schaduwplekken en te hete woningen. De problemen worden in kaart gebracht en er wordt nagedacht over mogelijke oplossingen. Klimaatverbond helpt bij het opzetten van zo’n wijksafari. Bovendien houden we ons aanbevolen om meer te horen over de uitkomsten, zodat we de ervaringen kunnen delen met de rest van Nederland.

Community of Practice

Bij Klimaatverbond zien wij onszelf als wegbereider. We willen ons steentje bijdragen om een thema of onderwerp verder te helpen. Als het gaat om hitteadaptatie is de wijksafari een mooi middel om de problemen in kaart te brengen. Aan de oplossingskant geloven wij in verder onderzoek naar warmte-koude-opslag in woningen, zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw. Het verwarmen van woningen is de normaalste zaak van de wereld, maar het toenemende koeltevraagstuk is nog relatief nieuw in Nederland. In de recente, met het netwerk Samen Klimaatbestendig opgerichte, Community of Practice Hitte willen we onder meer de initiatieven op dit vlak samenbrengen. Ook weer met het idee dat we de worstelingen, ervaringen en goede voorbeelden kunnen delen.

Petra Lettink
Directeur Klimaatverbond Nederland

Contact

Meer weten of vragen naar aanleiding van dit magazine? Laat het ons weten:
communicatie@klimaatverbond.nl

U kunt ook lid worden van Klimaatverbond Nederland. Nog geen lid? Vraag hier meer informatie op.
Blijf op de hoogte en toer met ons mee via de volgende kanalen: