‘Creëren vanuit diepgang'

“Ineens is die ontroering daar. Die kun je niet oproepen; die is er of is er niet. Door met mensen te werken die samen diezelfde inademing doen als koor, bereik je die diepte ook bij het publiek. Ook zangers zullen dit herkennen: dat je boven jezelf uitstijgt en denkt: ‘Dit is zo mooi!’” Het woord is aan Herma van Piekeren, artistiek leider van KunstKlank. Over hoe het allemaal begon en de vele producties in de jaren erna.

“KunstKlank is eigenlijk een levensinvulling geworden. Het is ongelooflijk dat KunstKlank al 25 jaar bestaat en dat het nog steeds niet voelt alsof we aan het einde zijn gekomen of dat we op het hoogtepunt zijn. Er zijn nog zoveel ideeën die nog uitgewerkt kunnen worden.”

Montmartre van Noordwijk

“KunstKlank is ooit begonnen met Daniël Tavenier en mij. We woonden op hetzelfde erf - Daniël woonde er samen met Carolien en zeven kinderen, ik huurde bij hem woonruimte. Dat was echt het Montmartre van Noordwijk. Met allerlei mensen die daar kwamen. Het was veel praten, heel veel ideeën. De plek waar ik woonde noemden we het 'house of broken hearts', want opeenvolgend woonden daar mensen die moesten herstellen van een verbroken relatie. Ik woonde daar net na mijn scheiding. Dat erf was een soort veilige haven om door te kunnen leven.”

De ziel van kunst

Het was daar dat Daniël en ik tegen elkaar zeiden: ‘De wereld is veel te individualistisch. Waarom doen we exposities? Waarom doen we concerten?’ Ik was altijd beeldend bezig met muziek en Daniël wilde eigenlijk altijd muziek bij zijn beelden. Dat bracht ons op de ‘ziel’ van kunst. Ik heb een levensmotto (van Clara Schumann): ‘Het is de taak van de kunstenaar door te dringen tot het diepste van de menselijke ziel’. En dat is tot de dag van vandaag mijn motto. Daarom bestaat KunstKlank ook zo lang. We moeten ons elke keer afvragen: Waar zijn we mee bezig? Zijn we nog steeds bezig met de kracht en het dna waar KunstKlank ooit mee is opgezet? Ik blijf die enorme kracht van kunst voelen. Wat die kan betekenen. Het laat je anders naar dingen kijken, het boort een diepte aan in jezelf.”

Creëren in het moment

“Bij mij gebeurt dat voornamelijk met klassieke muziek. Dat raakt iets aan in mijn lijf, in mijn gedachten, in mijn ziel; iets waar ik normaal gesproken niet bij kan. Die ontroering ontstaat door samen in het moment te creëren. Het koor zingt samen, ademt op hetzelfde moment in. De kunstenaar creëert kunst waar je ineens door geraakt kan worden en meegenomen wordt naar een andere wereld. Ook heel belangrijk is: durven we nog echt een uur stil te zijn? Dwing dat eens bij jezelf af. Wat doet dat met je? Wat gebeurt er als je echt naar binnen keert? Als je echt toelaat wat een ander jou te bieden heeft? Ik vind dat fascinerend.”

Mobiele keuken

“Vanaf dag één zijn we bij KunstKlank veel samen gaan eten. Dat zorgt voor de verbinding van koor, musici, theatermensen, dansers, kunstenaars en professionals en amateurs. Want juist bij het eten praat je eens over iets anders en dat schept - naast het samen een voorstelling maken - een band. Het is zelfs zo dat Els van der Meer, die heel veel gekookt heeft voor de producties, een aantal jaar geleden de wens uitsprak dat het haar zo leuk leek om op de locaties ook te koken. Dit is het begin geweest van de mobiele keuken. Die is het hart en trefpunt geworden tijdens al onze producties. Zodra de mobiele keuken - ontworpen door een kunstenaar, vervolgens ingericht door sponsoren en met heel veel vrijwilligers opgetuigd – er staat, dan begint elk project.”

Podcast

Angelique van Haeften gaat in gesprek met de makers achter de muzikale en theatrale kunstproducties van KunstKlank in Noordwijk. In deze aflevering staat Herma van Piekeren centraal.