
Voor haar 25-jarig bestaan koos Klimaatverbond Nederland in 2017 een toen nog gewaagd thema: aardgasvrije wijken. De keuze die voorlag was: wordt het een warmtenet of all-electric? Gaande het gesprek werd duidelijk dat er bij wijkbewoners tal van vragen en ideeën leven en dat organisaties – zoals woningcorporaties, netwerkbedrijven en uitvoerende ondernemers – meer tijd nodig hebben en vaak een geheel eigen kijk hebben op de ideale aanpak. Waar het begon met een simpele technische en financiële uitdaging, ontstond al snel een sociaal en organisatorisch vraagstuk.
Gemeenten weten niet altijd goed hoe ze hun regierol moeten invullen. Ze kijken allereerst naar ‘de markt’. Die heeft immers de benodigde kennis en kan besparing realiseren en installaties leveren. De markt is echter sterk versplinterd: gespecialiseerde bedrijven die zich met hun beperkte deel van de oplossing wenden tot individuele klanten. Bewoners spelen nauwelijks een rol in het ontwikkelen van een passend aanbod. We kunnen daardoor onvoldoende vertrouwen op de huidige markt.
Klimaatverbond Nederland gelooft in wat wij de samenlevingsroute noemen. In die route ontwikkelen de partijen samen de beste collectieve oplossing voor de wijk, ontzorgen ze de individuele bewoners, zorgen ze voor aantrekkelijke en rechtvaardige financieringsconstructies en garanderen ze de afgesproken prestatie. De grootte en complexiteit van de opgave eist dat gemeenten, bedrijven en bewoners op basis van gelijkwaardigheid intensief met elkaar samenwerken. Bewoners zijn dan niet langer louter klant; ze zijn dan volwaardig deelnemer aan het verbeterproces.
Om dit goed te organiseren is een publiek-civiel-private organisatie nodig. In deze maatschappelijke energiedienstenorganisatie (M-EdO) dragen overheid, bewoners en bedrijven samen verantwoordelijkheid, ieder vanuit een eigen specifieke rol en inbreng. De M-EdO is niet een ad hoc projectorganisatie. De wijktransitie is namelijk niet één project. Het is een langjarig proces waarin allerlei verschillende projecten samenkomen. Het gaat niet alleen over energiemaatregelen, maar ook armoede, milieu en natuur, klimaatadaptatie, gezondheid, veiligheid, fysieke omgeving, werkgelegenheid, bereikbaarheid en voorzieningen in de wijk. Het is een brede maatschappelijke opgave, waarin de M-EdO het proces bewaakt en stuurt en de gemeente de regie voert.
Lees hier het volledige essay dat we over dit onderwerp schreven.
Meer weten of vragen naar aanleiding van dit magazine? Laat het ons weten:
communicatie@klimaatverbond.nl
U kunt ook lid worden van Klimaatverbond Nederland. Nog geen lid? Vraag hier meer informatie op.
Blijf op de hoogte en toer met ons mee via de volgende kanalen: