menu
menu
Alliantiegroep Preventie
Sociaaleconomische kijk op gezondheid
“Met alle aandacht voor het Nationale Preventieakkoord waar in Den Haag aan gewerkt wordt, kunnen we wel zeggen dat preventie sterk in de belangstelling staat,” aldus Trudy Klomp, voorzitter van de alliantiegroep Preventie, bij haar toelichting op de bevindingen van haar groep. Bij preventie gaat het om het bevorderen van gezondheid, het voorkomen van ziekten en het verlagen van het risico op ziekten en om het realiseren van gedragsveranderingen die daaraan bijdragen.
Wereldspeler worden
Binnen het brede spectrum van preventie-activiteiten heeft de alliantiegroep zich met name gericht op de primaire preventie: het voorkómen van ziekte en – dus – het wegnemen of verminderen van de oorzaken daarvan. “Nog veel van de gezondheidsverschillen zijn terug te voeren op sociaaleconomische factoren”, geeft Trudy aan. “De levensverwachting is nog altijd sterk gerelateerd aan iemands sociaaleconomische status. Gezien de grote diversiteit van de bevolking die het Amsterdam UMC bedient, denken wij dat divisie 10 moet proberen om wereldspeler te worden op het gebied van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Je hebt het dan meteen ook over preventie.” Om preventie effectiever te maken is er meer zicht nodig op contextuele determinanten van ziekte, zoals sociaaleconomische, etnische en genderverschillen. Ook moet er meer inzicht komen in de risicofacturen van ziekten die buiten het individu liggen. Denk daarbij aan de luchtkwaliteit, de gebouwde omgeving en de sociale omgeving van mensen. Verder is meer inzicht nodig in de effectiviteit van preventieve interventies en in de implementatie van dergelijke interventies.
In de praktijk
“Om hierin stappen te maken, moet in ons onderwijs meer aandacht worden besteed aan sociaaleconomische, etnische en genderverschillen en hun invloed op gezondheid en aan externe risicofactoren zoals leefomgeving of luchtvervuiling en leefstijlfactoren”, stelt Trudy.
Maaike Muntinga, senior onderzoeker en docent afdeling Metamedica VUmc, en lid van de alliantiegroep
Een ander aandachtsgebied dat versterkt moet worden in het onderwijs is de pre-conceptiefase en de eerste duizend dagen van kind. Veel van de gezondheidsverschillen vinden hier al hun oorsprong.
Bij de ambitie om tot de wereldtop te behoren, past het om van preventie een speerpunt te maken. Daarvoor zijn nieuwe onderzoeksdesigns nodig, met een meer multidisciplinair perspectief en nieuwe methoden en technieken. Meer onderzoek moet worden gedaan naar de effectiviteit en de implementatie van preventie. “Met name dat laatste blijft vaak een onderwerp dat er ‘even’ bijgedaan wordt, terwijl hier nog veel vooruitgang mee geboekt kan worden”, aldus Trudy. Verder adviseert de groep te investeren in benodigde infrastructuur, zoals dataopslag, rekencapaciteit en juridische expertise. Ook de infrastructuur van de academische werkplaatsen moet hiervoor benut worden. Trudy: “Wanneer we dit als speerpunt benoemen en uitbouwen onder de paraplu van preventie, zetten we iets unieks neer dat tot een internationale toonaangevende positie gaat leiden.”