Onderwijs Onderweg op Brandweerevent 2025

Wat als brandweeronderwijs écht werkt voor en vanuit de praktijk? Met die vraag begon de deelsessie over het programma Onderwijs Onderweg tijdens het Brandweerevent 2025 in Maastricht. Programmadirecteur Frans Schippers praatte de aanwezigen bij over de reis en de vorderingen die het afgelopen jaar zijn gemaakt.

“Wij vinden dat mensen in brandweer en crisisbeheersing recht hebben op goed onderwijs”, vatte Frans de bedoeling van Onderwijs Onderweg samen. “Wat we zien, is dat maatschappelijke ontwikkelingen sneller gaan dan de ontwikkelingen in ons vak en in het brandweeronderwijs. Daarom zetten we in op meer praktijkgericht, flexibel en up-to-date onderwijs. Met als doel: goede, startbekwame mensen opleiden.”

Het afgelopen jaar stond in het teken van het in kaart brengen van het volledige onderwijsstelsel – van opleidingsinstituten tot vakraden. “We hebben het gesprek op gang gebracht door de vraag uit de beroepspraktijk op te halen voor Manschap en Operationeel Leider/Leider CoPI”, lichtte Frans toe. “Wat moeten vakmensen kennen en kunnen om startbekwaam te zijn? Met andere woorden: wat is nodig om ervoor te zorgen dat zij kunnen doen wat in de praktijk van hen wordt gevraagd?”

Samenspel en rollen

Praktijkgericht, flexibel en toekomstbestendig brandweeronderwijs kan alleen ontstaan als het complete werkveld de schouders eronder zet. Frans: “We ontwikkelen dit programma niet alleen. NIPV en RCDV zijn opdrachtgevers, maar ook het ministerie, de Inspectie, ondernemingsraden, vakbonden, opleidingsinstituten en regulier onderwijs zijn betrokken. We zullen het echt samen moeten doen, waarbij we onderscheid maken tussen beroepspraktijk en onderwijspraktijk. Hoe kunnen we met ons onderwijs inspelen op wat er in de beroepspraktijk nodig is? En hoe verwerk je dat in de opleidingen? Onderwijs en lesgeven is een vak. Hoe geef je les en hoe neem je examens af? Ook daarin willen we doorontwikkelen.”

Een belangrijk onderdeel van het programma is het helder krijgen van de rollen in het stelsel. Hier is tijdens de eerste etappes van het programma veel tijd en energie in gaan zitten. “We hebben gewerkt aan een rollennotitie”, vertelt Frans. “Wie heeft welke verantwoordelijkheid? Wie is aan zet als we iets willen veranderen? Pas als dat duidelijk is, kunnen we versnellen. Om een metafoor te gebruiken: op dit moment voetballen we nog als F-pupillen op een kluitje. Wij willen de opstelling en spelers zó herschikken dat we klaar zijn om Champions League te spelen. Dus echt kwaliteit toevoegen aan het brandweeronderwijs.”

Interactie

Onderwijs Onderweg hecht veel waarde aan interactie met betrokkenen. Ook tijdens deze sessie werd daarom uitgebreid de tijd genomen om vragen vanuit de zaal te beantwoorden.

Wat merk ik hier nu van op de werkvloer?
Frans: “Nog niets. We hebben een lange aanloop nodig om dingen echt te veranderen. Maar binnen twee jaar moet het verschil merkbaar zijn.”

Waarom gaat dit programma het brandweeronderwijs verbeteren?
Frans: “Veel regio’s gaan nu zelf aan de slag met de problemen die ze tegenkomen. Pas later is er het besef dat er nog 24 andere regio’s zijn. Dat kan natuurlijk een stuk efficiënter. Idealiter bewaken de vakraden de hoofdlijnen en ontwikkelingen. Via die weg willen wij dat onderzoek onderwijs en toetsing elkaar versterken, zodat we onderwijs sneller kunnen aanpassen aan de praktijk.”

Welk programmaonderdeel heeft prioriteit?
Frans: “Dat is voor nu de afronding van de rollennotitie. Die duidelijkheid gaat enorm helpen om de juiste ontwikkelingen in gang te zetten. En een stuk sneller dan hoe het nu vaak gaat. Het heeft bijvoorbeeld twee jaar geduurd om de staaldraadtakel uit de examens te krijgen. Dit soort situaties is natuurlijk onwenselijk als je wilt meebewegen met de snel veranderende maatschappij om ons heen.”

Is het interessant en leuk om dit te doen?
Frans: “Het vraagt om tijd en geduld. Dat is nodig om echt iets goeds neer te zetten, waar we jaren mee vooruit kunnen. We hebben al veel mooie gesprekken gevoerd. Die vormen de bevestiging dat dit nodig is en dat er veel mensen zijn die met ons willen meedenken."

Grensverleggend

Afsluitend ging Frans in op het overkoepelende thema van het Brandweerevent 2025: Grensverleggend. In hoeverre geldt dat eigenlijk voor Onderwijs Onderweg? “We verleggen grenzen doordat we de opstelling binnen het onderwijsstelsel veranderen en door te kijken welke wetgeving nodig is om onderwijs flexibeler te maken. Die beweging hebben we in gezamenlijkheid op gang gebracht, waarbij we steeds interactie blijven zoeken met het werkveld. En uiteindelijk moet dit programma grensverleggend zijn voor de kwaliteit van ons onderwijs.”

Heb je vragen of opmerkingen naar aanleiding van deze sessie of dit verslag? Laat het ons weten via onderwijsonderweg@nipv.nl.