Het thema Verwaarden van materiaalstromen is een onderwerp dat nog in de kinderschoenen staat, zoals ook al is geduid in de Strategie. Samen met partners in de stad proberen we het onderwerp verwaarden verder uit te werken en inhoud te geven. Dit is een gezamenlijk leerproces; voor de gemeente is daarbij ook van belang welke rol er wanneer gevraagd en verwacht wordt door de stadspartners, en hoe we daar invulling aan kunnen geven. Centraal bij verwaarden staat het stimuleren van zo hoogwaardig mogelijk hergebruik, voorkómen van afval en tegengaan van verspilling. In deze eerste jaren is ervoor gekozen nog geen specifieke focus aan te brengen en de stadspartners uit te nodigen ons te laten weten op welke manier zij er invulling aan geven en wat ze daarbij van de gemeente nodig hebben. Diverse partners waren al bezig met het verkennen van mogelijkheden voor hergebruikt hout. Hier heeft de gemeente actief op doorgepakt met de organisatie van een CIRCO-track rondom deze stroom.
Communicatie is een essentieel onderdeel van dit thema. Hieronder wordt verstaan het organiseren van bijeenkomsten, samenbrengen en verbinden van diverse partners om daarmee kennis en ervaringen te delen, te inspireren, faciliteren en zo versnelling te creëren.
In december 2020 heeft het college de Subsidie Circulair Verwaarden vastgesteld met als doel financiële ondersteuning te bieden aan innovatieve circulaire activiteiten uit de stad, van bewoners(organisaties), maatschappelijke organisaties en ondernemers(verenigingen). Hiermee willen we meer zicht krijgen hoe stadspartners invulling geven aan circulaire economie, waar behoefte aan is en wat daarbij de gemeentelijke rol is. Bovendien wordt gebouwd aan een breder circulair netwerk, dat elkaar daar waar mogelijk onderling versterkt met kennis, ervaring en concrete samenwerking. In 2021 waren twee subsidieronden (februari, oktober) waarin een externe beoordelingscommissie aan tien initiatieven subsidie toekende. Onderdeel van de beoordeling is ook het niveau op de R-ladder. Dit leverde een gevarieerd resultaat van initiatieven die op niveaus 0-7 van de R-ladderbijdragen: door te voorkomen, slimmer te ontwerpen, te hergebruiken of, nieuwe producten van tweedehands stromen te maken. Bovendien is, vanwege de organisaties die hierbij betrokken zijn, de impact groter dan alleen circulaire winst. Het leidt tot werkgelegenheid, grotere zichtbaarheid en bewustzijn van circulaire mogelijkheden. In 2022 worden opnieuw twee ronden georganiseerd. Kijk voor inspiratie op de website van Leiden ga GOED.
In 2019 en2020 organiseerde de gemeente Leiden met de gemeente Hoeksche Waard de CIRCO track Hout uit bouw en sloop. Om in 2050 een circulaire economie te hebben, is het noodzakelijk dat ondernemers ook de stap zetten naar een circulaire businesscase. Tijdens de CIRCO track, bestaande uit drie dagen, staat het verkennen van zo’n circulaire businesscase centraal. Aan de track namen drie Leidse bedrijven deel: DZB Leiden, Noordman Hout en Van Diemen Sloopwerken. De drie bedrijven kenden elkaar van naam, maar werkten nog op geen enkele manier samen. In begin van de track waren ze gericht op het onderzoeken van kansen en mogelijkheden voor de eigen circulaire businesscase. Langzamerhand ontstond tussen hen het gesprek wat ze voor elkaar in de houtketen zouden kunnen betekenen. Na de CIRCO track pakten ze deze samenwerking concreet op en hebben ze nader onderzoek laten doen naar het realiseren van een gezamenlijke circulaire businesscase, niet enkel rondom hout maar ook voor potentiële andere grondstofstromen.
Naast de gemeente zijn er in onze stad ook veel burgers, ondernemers en kennisinstellingen die iets (willen) doen op het gebied van circulaire economie. Om dit netwerk van 'de ondernemers van morgen’ bij elkaar te brengen, organiseert de gemeente in samenwerking met PLNT Leiden de netwerkbijeenkomst Leiden Meets Circulair. De bijeenkomst stond gepland voor december, maar is door de corona-omstandigheden uitgesteld. Tijdens deze bijeenkomst ontmoeten Leidse kennisdragers en kennisvragers omtrent circulair ondernemen elkaar en kunnen zij kennis en ervaringen uitwisselen, nieuwe relevante connecties opdoen of een mogelijke toekomstige samenwerkingspartner ontmoeten.
Als onderdeel van deze netwerkbijeenkomst zal er een Pitch Auction plaatsvinden en zal er een circulaire beursvloer ingericht worden met marktkramen voor kennisdragers. Tijdens de Pitch Auction komen vraag en aanbod samen en kunnen deelnemers in de vorm van een pitch het netwerk om hulp vragen of juist hun service aanbieden, hier wordt vervolgens op geboden door het publiek. Vervolgens sluiten we – als de pandemie dat toelaat - af met een borrel en beogen we dat mensen vol met inspiratie en motivatie weer naar huis gaan. Vanwege corona is deze bijeenkomst uitgesteld naar juni, in de hoop dat het dan weer kan.
Meer informatie is beschikbaar op leidenmeetscirculair
Het Circulair Warenhuis is in november 2020 heropend op de nieuwe tijdelijke locatie aan de Nachtegaallaan (DZB Leiden), waar de gemeente aandacht aan gegeven heeft tijdens de Wereldwijde Week van het Ondernemerschap.
Gemeente Leiden en Kringloopbedrijf Het Warenhuis waren in 2020 één van de winnaars van de landelijke prijsvraag circulair ambachtscentrum. In januari 2021 is verkend hoe de samenwerking tussen Milieustraat en Kringloopbedrijf verbeterd kan worden, zowel in behoud van waardevolle tweedehandsstromen als tussen werknemers van beide organisaties. Daarnaast is aangehaakt op landelijke kennisuitwisseling rondom circulaire ambachtscentra.
Onderzocht is wat het belang en de kansen zijn van stimuleren van circulariteit in de zorg, één van de grootste sectoren in Leiden. De conclusie was dat de Leidse zorginstellingen al goed scoren op duurzaamheid en dat de gemeente daar weinig waarde kan toevoegen.
Om kennis over circulair verwaarden te delen en anderen te inspireren, zijn er vijf artikelen gepubliceerd in de Stadskrant en op de website van Leiden ga GOED. Aan bod komen initiatieven rondom hout, textiel, afval van horeca-ondernemers, houtbouw en laptops. Daarnaast is in INTO Business ieder kwartaal een artikel gepubliceerd.
Gemeente Leiden heeft laten onderzoeken welke financiële ondersteuning er op Europees, landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal niveau beschikbaar zijn voor circulaire initiatieven. Gekeken wordt in hoeverre deze middelen Leidse circulaire initiatieven kunnen helpen versnellen.
Na eerdere deelname aan de landelijke pilot toolbox circulaire economie (Royal Haskoning DHV – Cirkellab) hebben we in 2019-2020 samen met een aantal Leidse bedrijven en de Omgevingsdienst West-Holland bijgedragen aan een mogelijke doorontwikkeling van deze tool.
Circulaire economie vraagt om samenwerking tussen ondernemer, kennispartners, financiers, toezichthouders en beleidsadviseur. Aan de hand van het model van collaborative governance (Ansell en Gash, 2008) is onderzocht hoe deze samenwerkingsuitdaging tussen de verschillende actoren geduid kan worden. Gemeente Leiden nam deel in de klankbordgroep bij dit onderzoek.
‘Op weg naar een circulair Leiden’ is een uitgave van de gemeente Leiden, powered by ‘On The Spot’
Teksten: Gemeente Leiden
Eindredactie: Eric Went
Vormgeving en techniek: Loek Weijts
