Colofon
Deze website is gemaakt in opdracht van GGD Amsterdam.
Teksten: Karlijn Broekhuizen, Marijn Kramp en Robin Ouwerkerk
Eindredactie: Karlijn Broekhuizen
Fotografie: Sanne Couprie
Vormgeving en techniek: Lisanne Gottenbos
Een van de verbeteringen is de uitbreiding van CenteringZorg. Die zorgt er op steeds meer plekken in Amsterdam voor dat moeders niet alleen de zorg krijgen die nodig is, maar ook met elkaar een steunnetwerk vormen dat jaren later nog steeds functioneert. Wethouder Marjolein Moerman juicht een initiatief als dit van harte toe. Ze roept de aanwezigen op om bij bestuurders vooral aan te blijven geven wat ze nodig hebben om een gezonde en kansrijke start voor alle Amsterdamse kinderen mogelijk te maken. “Laat ons weten wat er nodig is. We moeten groot denken en klein doen. Dus durf te dromen hoe het nog beter kan.”
Een van de grote wensen van het netwerk van zorg- en welzijnsprofessionals is hoe ongedocumenteerde vrouwen in Zuidoost beter geholpen kunnen worden. Want voor hen is er ‘schrikbarend weinig’, ziet ook Moorman. Eind november wordt er voor geïnteresseerden een workshop gegeven over ongedocumenteerde zwangeren. Dat is een mooie eerste stap. En ook de kraamopvangplek voor ongedocumenteerde vrouwen in Zuidoost is binnen handbereik, vertellen de initiatiefneemsters. De plannen voor een opvangplek voor tien dagen na de geboorte zijn in een vergevorderd stadium. Maar daarmee zijn de betrokken organisaties nog niet klaar. Ze willen dríe kraamopvangplekken.
Joyce Aboagy van Joy Kraamzorg en Tineke den Hertog van Wereldhuis gaan dieper in op de geboortezorg voor vrouwen zonder verblijfspapieren. Beiden hebben veel ervaring met deze groep. In Amsterdam verblijven tussen de 10.000 en 30.000 ongedocumenteerden. “Die schattingen zijn niet voor niets heel ruim”, vertelt Den Hertog. “Dat is omdat deze groep heel goed is om zichzelf onzichtbaar te maken in onze samenleving.”
Velen zijn zó bang om uitgezet te worden, dat ze geen hulp durven zoeken. “We worden dus vaak midden in de nacht gebeld. Als de problemen heel groot zijn”, vertelt Aboagy. “Als je deze mensen dus echt wil helpen moet je ook in de avond aan de slag. Die flexibiliteit is nodig.”
Ook drukken ze de aanwezigen op het hart om cliënten warm over te dragen naar de volgende zorgverleners. Anders is de kans groot dat ze weer uit het zicht verdwijnen en de gezondheidsrisico’s groeien. “Ga mee met die afspraak. Dat schept vertrouwen. Ze hebben veel moed moeten verzamelen om hulp te vragen. Die moed is ook zo weer verdwenen.”
Culturele sensitiviteit is een ander belangrijk punt. Zwangere vrouwen met een andere afkomst krijgen vanuit hun eigen groep hele andere adviezen. Soms staan die op gespannen voet met wat wij in Nederland gezond vinden voor een zwangere vrouw of pasgeborene. Dan moet goed uitgelegd worden waarom wij in Nederland bepaalde adviezen geven, merkt Aboagy. Een instructie alleen is dan niet genoeg. Sowieso moet de voorlichting veel beter. Alle folders zijn in het Nederlands. Maak ze in meer talen. Veel ongedocumenteerden spreken een klein beetje Nederlands, maar ingewikkelde folders lezen gaat echt niet lukken, stelt Den Hertog.
In groepjes praten de zorg- en hulpverleners verder door over mogelijke verbeteringen voor de zorg rondom de eerste duizend dagen van een kind in Zuidoost. Meertalige folders en meer kennis over de verschillende culturele opvattingen en gebruiken kunnen ze in Zuidoost goed gebruiken. Ook moet de bekendheid over zaken als de stadspas en de babypakketten verbeterd worden. Daar ligt een duidelijke taak voor de buurtteams, vindt een hulpverleenster.
Een medisch-maatschappelijk werkster vertelt dat haar ziekenhuis een formulier met wat officiële stempels geeft aan moeders zonder verblijfspapieren wier baby in het ziekenhuis ligt. Dan durven ze dagelijks de reis naar hun kindje te ondernemen. Ook zorgt dit ervoor dat een pas bevallen vrouw geen uren hoeft te lopen omdat ze het OV niet durft nemen. Dat soort inlevingsvermogen is hard nodig rondom de zorg voor deze groep. En ‘gewoon eerst interesse’ tonen zodat ze niet als eerste te horen krijgen wat er allemaal niet kan en mag.
Voor informatie over geboortezorg in een eigen of begrijpelijke taal is er een talentool beschikbaar.
Lennart Maljaars, arts in St. Antonius Ziekenhuis en betrokken bij Dokters van de Wereld:
“Bij Dokters van de Wereld zien we veel ongedocumenteerden. Die proberen we onder te brengen in de reguliere zorg bij verloskundigen. Op dagen als deze slaan we bruggen tussen zorgverleners onderling en tussen de zorgverleners en de praktijk. Heel zinvol, zeker voor artsen. In een ziekenhuis heb je toch een zekere afstand tot wat er buiten gebeurt. Door de verhalen realiseer ik mij welke obstakels er kunnen zijn voor ongedocumenteerde zwangeren en hoe we deze mensen beter kunnen begeleiden. Dat we niet alleen maar moeten doorverwijzen, maar ook moeten zorgen voor een warme overdracht. En dat we goed moeten uitleggen waarom we de dingen doen zoals we ze doen. Andere culturen hebben andere gebruiken, dus het is nodig om uit te leggen waarom wij bepaalde dingen nodig vinden.”
Deze website is gemaakt in opdracht van GGD Amsterdam.
Teksten: Karlijn Broekhuizen, Marijn Kramp en Robin Ouwerkerk
Eindredactie: Karlijn Broekhuizen
Fotografie: Sanne Couprie
Vormgeving en techniek: Lisanne Gottenbos