Colofon
Deze website is gemaakt in opdracht van GGD Amsterdam.
Teksten: Karlijn Broekhuizen, Marijn Kramp en Robin Ouwerkerk
Eindredactie: Karlijn Broekhuizen
Fotografie: Sanne Couprie
Vormgeving en techniek: Lisanne Gottenbos
Het programma Nu niet Zwanger begint met Esmee. Nadat haar eerste kindje uit huis is geplaatst, is Esmee weer vier maanden zwanger. Daar schrikt ze enorm van. Er stonden zeven organisaties om haar heen. Wat hebben de instanties hier gemist? Vanuit dat perspectief heeft het programma Nu niet Zwanger zich tot doel gesteld mensen in kwetsbare omstandigheden een bewuste keuze te laten maken over het moment van hun kinderwens, zodat ze niet onbedoeld zwanger raken. Daarnaast wil het programma hulpverleners ondersteunen in het bespreekbaar maken van kinderwens, seksualiteit en anticonceptie – in die volgorde – met hun cliënten.
Daarvoor organiseert Nu niet Zwanger trainingen waarin professionals van een organisatie uit het sociaal en medisch domein worden getraind tot aandachtsfunctionaris in hun organisatie. Coördinator Marieke Sta van Uiter: “In deze trainingen gaan we dieper in op de methodiek van het programma, ook de onderdelen Motiverende gesprekstechniek en de Presentie theorie komen aan bod. Dit oefenen we ook direct, we gebruiken casuïstiek en leveren maatwerk: hoe kan iemand het programma in zijn of haar team het beste vormgeven? We oefenen ook hoe je het gesprek aan kan gaan over een kinderwens. Hoe vraag je door? En hoe ga je dieper in op kinderwens, seksualiteit en anticonceptie?” Van der Wees vult aan: “Het belangrijkste is dat je het gesprek erover aan dúrft te gaan. Dat is voor sommige professionals best lastig.”
Een van de deelnemers vraagt zich af wanneer je precies ingrijpt. “Ik kom op adressen waar het kind niet eens een jaar is en er komt al een tweede. Blijkbaar speelt er iets, en ik vraag me af of het wel goed gaat. “Daar is waar het begint. Je hebt als professional een signalerende rol”, zeggen Van der Wees en Sta van Uiter. Maar zo eenvoudig is het niet in de praktijk. Wat roept de zin ‘Ik vind het niet wenselijk als deze cliënt nu zwanger raakt’ bijvoorbeeld op bij de deelnemers? Een welzijnsmedewerker: “Ik heb een cliënt bij wie al vier kinderen uit huis zijn geplaatst. Ze heeft nu een nieuwe partner, en wil heel graag een kindje met hem. Ze werkt hard aan zichzelf, en ik vind niet dat wij mogen zeggen, ‘het mag nu niet’, het is iemands eigen leven.”
Van der Wees: “We kunnen allemaal invoelen dat er situaties zijn dat een kind krijgen niet wenselijk is. Bijvoorbeeld vanwege leeftijd, bestaansonzekerheid, verslaving, psychische problemen. Weeg altijd het perspectief van het kind.” Het levert een interessante discussie op. In hoeverre mag of kan je als professional ingrijpen? Wat de een oké vindt, vindt de ander niet, zeggen sommige deelnemers. “Wij zien vaak problemen, maar die ouders helemaal niet”, vult een verloskundige aan, “wie ben ik om te vertellen dat een moeder geen dertiende kind mag nemen? Ik probeer wel het gesprek aan te gaan: hoe ervaar jij deze situatie? Hoe zie jij de toekomst met en voor dit kind?” Sta van Uiter: en Van der Wees: “Helemaal goed. Je kunt in principe álles vragen, als het er maar toe doet. ‘Heb je een kinderwens?’ ‘Hoe zie je je toekomst?’ ‘Wat wil je de komende jaren op orde hebben?’ En vraag door. Het helpt soms ook heel erg om rijtjes te maken, en inzichtelijk te maken wat de gevolgen van een beslissing zijn.”
Shelaika Hoogdorp, verloskundige Pregnanta Verloskundigenpraktijk
“Ik vind het best lastig om als professional iets te vinden van een vrouw in een moeilijke situatie die zwanger wil worden. Ik kijk toch altijd vanuit het perspectief van de zwangere. Jouw woordgebruik als professional is daarbij heel bepalend. Ik heb het bijvoorbeeld niet over een ‘kwetsbare zwangere’. Ik vraag wat iemand voelt en of ik daarbij kan helpen. Als iemand dan zegt ‘ik ben moe en geïrriteerd, het is me soms te veel’ parafraseer ik die woorden. Heb ik je goed begrepen? Daar rolt een genuanceerd antwoord uit. Je kan dus volgens mij niet zomaar zeggen dat iemand hulp nodig heeft. Je moet op zoek naar grijstinten. Want anders ben je straks de zwangere vrouw kwijt. Met vroeggeboorte en stress als resultaat.”
Deze website is gemaakt in opdracht van GGD Amsterdam.
Teksten: Karlijn Broekhuizen, Marijn Kramp en Robin Ouwerkerk
Eindredactie: Karlijn Broekhuizen
Fotografie: Sanne Couprie
Vormgeving en techniek: Lisanne Gottenbos